Schaarste en prijsstijgingen: wat er speelt in de geheugenketen

Wat er in het kort speelt

RAM en opslagchips worden wereldwijd duurder. Dat komt niet door één oorzaak, maar door een mix van vraag, aanbod en productiecapaciteit. Grote spelers zoals datacenters, pc- en smartphonefabrikanten en AI-toepassingen trekken hard aan dezelfde productielijnen. Tegelijk is de productie van geheugenchips lastig om snel op te schalen. Als de vraag stijgt of de voorraad daalt, zie je dat relatief snel terug in prijzen.

Voor consumenten en makers voelt dat soms vreemd. Je koopt geen “losse RAM” bij een Raspberry Pi, maar het apparaat bevat wel geheugen en andere componenten die met dezelfde markt meebewegen. Daarom was dit ook een belangrijke factor in de prijsstijging van Raspberry Pi’s in december 2025. En hetzelfde mechanisme speelt bij producten die jij wél direct als geheugen ervaart, zoals SD-kaarten en SSD’s.

Wat betekent dit concreet voor jou als koper

• Prijzen kunnen in korte tijd omhoog gaan, vooral als beschikbaarheid krap wordt.
• Niet elke capaciteit of snelheid stijgt even hard. Sommige modellen worden eerder schaars dan andere.
• Wachten op “de perfecte deal” kan tegenvallen als je een projectdeadline hebt.

Praktisch advies

Als je een Raspberry Pi, SD-kaart of SSD nodig hebt voor een project, schoolopdracht of zakelijke toepassing, koop dan op basis van je planning en betrouwbaarheid. Heb je geen haast, dan kun je prijsbewegingen wat langer aankijken. In de rest van dit artikel leggen we uit hoe die geheugenmarkt werkt, waarom prijzen in golven bewegen en waar je op kunt letten bij het kiezen van de juiste SD of SSD.

Wat bedoelen we met RAM en waarom raakt het zoveel producten

In gesprekken over “geheugenprijzen” worden twee dingen vaak door elkaar gehaald. Dat is logisch, want ze komen allebei uit dezelfde wereld van chipfabrikanten en ze bewegen vaak in dezelfde richting. Maar voor jou als koper is het handig om het verschil te kennen, omdat RAM en opslag niet altijd om dezelfde redenen duurder worden.

RAM is werkgeheugen. Het is het snelle geheugen dat een apparaat gebruikt om programma’s te draaien en data tijdelijk vast te houden. Denk aan een pc, laptop, server, maar ook aan single board computers zoals de Raspberry Pi. RAM bepaalt niet hoeveel bestanden je kunt opslaan, maar wel hoe soepel een systeem kan werken, zeker als je meerdere dingen tegelijk doet.

Opslag is iets anders. SD-kaarten en SSD’s gebruiken meestal NAND flash. Dat is geheugen dat data bewaart als de stroom uit staat. Je gebruikt het voor je besturingssysteem, projecten, foto’s, logbestanden, downloads en alles wat je wilt bewaren. In de praktijk voelt dit voor veel mensen als “het geheugen”, maar technisch is het dus opslag.

Waarom is dit onderscheid belangrijk in een blog over prijsstijgingen

Omdat de marktmechaniek net anders kan zijn. RAM (vaak DRAM) en NAND flash hebben hun eigen productielijnen, contracten en prijscycli. Soms stijgt RAM hard terwijl opslag relatief rustig blijft. Soms gebeurt het andersom. En soms gaan ze allebei tegelijk omhoog, bijvoorbeeld als de hele halfgeleiderketen krap is.

Waarom raakt dit dan toch zoveel producten

Omdat geheugen bijna overal in zit. Een Raspberry Pi bevat werkgeheugen en daarnaast ook opslag via een microSD-kaart of via een SSD (bij bepaalde setups). Als de prijzen van die onderdelen stijgen, stijgt de kostprijs van het totaalpakket. En zelfs als een product maar een klein beetje geheugen bevat, kan het effect zichtbaar worden als de markt krap is.

Daar komt nog iets bij. Veel producten worden niet “los” ingekocht, maar als complete modules of als onderdeel van een vaste bill of materials. Als één onderdeel duurder wordt of minder beschikbaar is, kan dat de hele productieplanning verstoren. Fabrikanten moeten dan uitwijken naar alternatieve chips, andere leveranciers of kleinere batches. Dat kost geld en tijd, en dat zie je uiteindelijk terug in de winkelprijs.

Waarom stijgen geheugenprijzen wereldwijd

Geheugenprijzen bewegen bijna altijd in golven. Soms lijkt het maanden rustig en dan schiet het ineens omhoog. Dat voelt willekeurig, maar er zitten een paar terugkerende mechanismen achter. Het belangrijkste om te onthouden is dit: geheugenchips zijn massaproducten, maar de productie is niet “even” op te schalen. En de vraag komt uit meerdere hoeken tegelijk.

Vraagpieken door grote markten

De grootste afnemers van geheugen zijn niet hobbyisten of kleine makers. Het zijn partijen die in enorme volumes inkopen.

• Datacenters en cloudproviders bouwen continu uit.
• Pc- en laptopfabrikanten reageren op seizoenen, nieuwe modellen en zakelijke vervangingsgolven.
• Smartphones, tablets en consoles gebruiken ook grote hoeveelheden geheugen.
• AI-workloads zorgen voor extra druk op de keten, direct en indirect.

Als één van die markten aantrekt, kan dat al genoeg zijn om de balans te kantelen. En als meerdere tegelijk aantrekken, wordt het snel krap.

Productiecapaciteit is duur en traag

Een fabriek voor geheugenchips bouw je niet in een paar weken. Het gaat om miljardeninvesteringen, specialistische machines en lange doorlooptijden. Daardoor reageren fabrikanten voorzichtig.

• Bij lage vraag wordt capaciteit soms teruggeschroefd.
• Als de vraag daarna weer stijgt, is er niet meteen extra output.
• Nieuwe productielijnen of processtappen kosten tijd om stabiel te krijgen.

Het gevolg is dat de markt sneller “te krap” wordt dan je zou verwachten.

Voorraadcycli en het ‘bullwhip’-effect

In de keten zitten meerdere lagen: chipmaker, modulefabrikant, merk, distributeur, retailer. Iedereen probeert slim voorraad te beheren. Maar als er onzekerheid ontstaat, gaat het vaak mis.

• Fabrikanten en distributeurs bouwen voorraad af als prijzen dalen.
• Zodra er signalen zijn dat prijzen gaan stijgen, gaat men juist extra inkopen.
• Dat extra inkopen maakt de schaarste erger, waardoor prijzen nóg sneller oplopen.

Dit is een klassiek keteneffect. Het lijkt dan alsof “alles ineens duur wordt”, terwijl het in werkelijkheid een reactie is op onzekerheid.

En heel eerlijk, zelf doen wij hier ook aan mee. De prijsstijging van vooral micro SD kaartjes is dermate hoog dat we hier nu extra veel voorraad van aanleggen. Dit in de hoop dat we prijsverhogingen zo veel en lang mogelijk kunnen uitstellen.

Contractprijzen versus spotprijzen

Een deel van geheugen wordt verkocht via langlopende contracten. Een ander deel gaat via de spotmarkt (meer dagprijs-achtig). In rustige tijden lopen die redelijk gelijk. In krappe tijden kan de spotprijs veel sneller stijgen.

Voor eindproducten betekent dat: sommige partijen voelen de stijging later (door contracten), anderen meteen (door spot-inkoop). Daardoor zie je prijsverschillen tussen merken en modellen, zelfs als de specificaties op papier vergelijkbaar zijn.

Logistiek, energie en valuta als versnellers

Geheugen is een wereldwijd product. Kleine veranderingen kunnen daarom extra hard doorwerken.

• Transportkosten en levertijden beïnvloeden de totale kostprijs.
• Energieprijzen tellen mee in productie en logistiek.
• Valutabewegingen (bijvoorbeeld dollar-euro) kunnen inkoopprijzen direct beïnvloeden.

Dit zijn zelden de enige oorzaken, maar ze kunnen een bestaande stijging wel versnellen.

Productmix en verschuiving naar ‘hogere specs’

Niet alle chips zijn gelijk. Als de markt verschuift naar hogere capaciteiten of snellere varianten, kan dat de beschikbaarheid van specifieke types onder druk zetten.

Bijvoorbeeld: als meer fabrikanten naar hogere dichtheden of nieuwere generaties gaan, kan de productie van oudere varianten afnemen. En juist die oudere varianten zitten soms in populaire, betaalbare producten.

Praktische kooptips voor klanten

Als prijzen bewegen, is de verleiding groot om te wachten op “het perfecte moment”. Alleen werkt dat in de praktijk vaak niet zo lekker, zeker niet als je een project, schoolopdracht of installatie gepland hebt. De beste koopbeslissing is meestal niet de laagste prijs, maar de combinatie van timing, betrouwbaarheid en de juiste specificaties.

Koop op basis van je planning, niet op basis van hoop

Heb je een Raspberry Pi, SD-kaart of SSD nodig omdat je volgende week wilt bouwen, testen of uitleveren? Dan is wachten vaak duurder dan je denkt. Niet alleen door een mogelijke prijsstijging, maar ook door vertraging, extra verzendkosten of het moeten uitwijken naar een minder geschikte variant. Als je geen harde deadline hebt, kun je natuurlijk wat langer rondkijken. Maar maak er een bewuste keuze van: “ik wacht omdat ik kan”, niet omdat je hoopt dat de prijs vanzelf daalt.

Kies de juiste specificaties voor jouw gebruik

Bij SD en SSD zie je vaak dat “goedkoop” en “geschikt” niet hetzelfde zijn. Een SD-kaart die prima is voor een camera, kan tegenvallen in een Raspberry Pi die 24/7 draait. En een SSD die snel is op papier, kan in de praktijk minder prettig zijn als je vooral veel kleine bestanden leest en schrijft.

Denk daarom eerst aan je toepassing. Gebruik je het voor een besturingssysteem en dagelijks gebruik, of vooral als opslag voor bestanden? Moet het betrouwbaar zijn bij veel schrijfwerk, zoals logging, Home Assistant, OctoPrint of een kleine server? Dan is kwaliteit en endurance belangrijker dan alleen capaciteit. Alle SD & SSD producten van Raspberry Pi en Transcend in ons assortiment zijn bijvoorbeeld perfect voor gebruik met Raspberry Pi boards.

Let op betrouwbaarheid en herkomst

Bij geheugenproducten is er veel verschil in kwaliteit, zelfs binnen dezelfde capaciteit. Merken, controllers en geheugentypes kunnen per batch verschillen. Dat is ook een reden waarom je soms prijsverschillen ziet tussen ogenschijnlijk vergelijkbare kaarten of SSD’s. In periodes met krapte kan die spreiding groter worden, omdat fabrikanten sneller alternatieven inzetten.

Als je zekerheid wilt, kies dan liever voor een model dat bekend staat om stabiele prestaties en consistente kwaliteit. Zeker bij toepassingen waar je niet “even opnieuw” wilt installeren.

Maak het jezelf makkelijk met een veilige marge

Een praktische tip is om niet op het randje te kopen. Als je nu al weet dat je project groeit, of dat je opslag snel volloopt, dan is iets meer capaciteit vaak goedkoper dan later moeten upgraden. Dat geldt ook voor SD-kaarten in systemen die veel loggen of updates krijgen. Een beetje extra ruimte helpt prestaties en levensduur vaak ook.

Wanneer wachten wél logisch kan zijn

Als je echt flexibel bent en het gaat om een niet-kritische upgrade, dan kun je best even afwachten. Geheugenmarkten zijn cyclisch. Alleen: niemand kan het perfecte dalmoment beloven. Daarom is de beste vuistregel simpel: koop wanneer je het nodig hebt, en kies dan de juiste kwaliteit voor jouw toepassing.

Wat wij doen om prijzen eerlijk en leverbaar te houden

Als je prijzen ziet stijgen, is de eerste reactie vaak: “waarom is dit nu ineens duurder?” Dat is een logische vraag. Zeker bij producten zoals Raspberry Pi’s, SD-kaarten en SSD’s, waar je gewend bent dat het jarenlang vooral goedkoper werd. Toch proberen wij in periodes met prijsdruk één ding voorop te zetten: leverbaarheid en betrouwbaarheid, zonder rare sprongen of vage beloftes.

We kopen vooruit waar dat zinvol is

Bij producten die veel gevraagd zijn, proberen we niet alleen op de dagprijs te reageren. Als we signalen zien dat de markt krapper wordt, kopen we waar mogelijk eerder in. Dat helpt om leverbaar te blijven en om prijsstijgingen te dempen. Het lukt niet altijd, want ook wij zijn afhankelijk van wat er beschikbaar is bij leveranciers. Maar het voorkomt wel dat je als klant ineens weken moet wachten.

We kiezen liever voor stabiele kwaliteit dan voor “de allergoedkoopste batch”

Bij geheugenproducten kan de kwaliteit per batch verschillen. Denk aan controllers, geheugentype en prestaties onder belasting. In een krappe markt zie je vaker dat fabrikanten en merken sneller wisselen van componenten om productie door te laten lopen. Wij proberen daarom te sturen op betrouwbare modellen en consistente merken, zodat jij minder gedoe hebt met instabiliteit, corrupte data of onverwachte performance-drops.

We blijven transparant over beschikbaarheid

In periodes met schaarste is beschikbaarheid soms belangrijker dan een paar euro verschil. Daarom proberen we zo duidelijk mogelijk te zijn over voorraad, levertijd en alternatieven. Zeker bij populaire items zoals Raspberry Pi’s of specifieke SD/SSD-modellen.

Ons doel is simpel

Jij moet kunnen bouwen, leren, testen en leveren zonder dat je project stilvalt door een onnodige mismatch of een onverwachte leverstop. En als de markt beweegt, dan leggen we liever uit wat er speelt dan dat we doen alsof er niets aan de hand is.

Conclusie en vooruitblik

De prijsstijging rond RAM en opslag is vervelend, maar niet onlogisch. Geheugenmarkten zijn cyclisch. Als vraag en aanbod uit balans raken, bewegen prijzen snel. Dat zag je terug bij Raspberry Pi’s in december 2025, en je ziet het nu ook bij SD-kaarten en SSD’s.

De belangrijkste takeaway is simpel. Koop op basis van je planning en je toepassing. Als je een projectdeadline hebt, is leverbaarheid vaak belangrijker dan wachten op een paar euro voordeel. En als betrouwbaarheid telt, kies dan liever voor een model dat bekend staat om consistente kwaliteit.

Wat je de komende periode kunt verwachten is geen rechte lijn. Soms stabiliseert het, soms beweegt het weer omhoog en hopelijk omlaag. Daarom blijven we bij Elektronica Voor Jou scherp op voorraad, kwaliteit en eerlijke prijzen. En als er iets verandert in beschikbaarheid of prijsniveau, dan houden we dat zo transparant mogelijk.

Wil je hulp bij het kiezen van de juiste SD-kaart of SSD voor jouw Raspberry Pi of project? Kijk dan bij onze SD- en SSD-categorieën, of neem contact op. Dan zorgen we dat je meteen goed zit, zonder onnodige omwegen.